อี้จิง · ฉ้วนที่ 48
บ่อน้ำ — แหล่งหล่อเลี้ยง
Jǐng · The Well
แหล่งบำรุงไม่สิ้นสุด ต้องดูแลรักษาคำตัดสิน (彖)
บ่อน้ำเลี้ยงคนไม่เปลี่ยน แต่หากเชือกไม่ถึงหรือไหแตกย่อมเป็นภัย
改邑不改井，无喪无得，往來井井。汔至亦未繘井。羸其瓶，凶。
ภาพสัญลักษณ์ (象)
น้ำเหนือลม(ไม้) ผู้มีปัญญาจึงปลอบโยนราษฎรและส่งเสริมให้ช่วยกัน
木上有水，井；君子以勞民勸相。
เมื่อคุณเสี่ยงทายได้ฉ้วนบ่อน้ำ — แหล่งหล่อเลี้ยง
คำตัดสินของฉ้วนบ่อน้ำว่าย้ายเมืองได้แต่ย้ายบ่อน้ำไม่ได้ บ่อไม่ลดไม่เพิ่ม คนไปมาก็ตักน้ำจากบ่อเดียวกัน ถ้าหย่อนเชือกเกือบถึงน้ำแล้วถังแตก จะอัปมงคล ภาพสัญลักษณ์คือน้ำที่อยู่เหนือไม้ ผู้มีปัญญาจึงให้กำลังใจผู้คนและส่งเสริมให้ช่วยเหลือกัน ทั้งฉ้วนพูดถึงแหล่งที่หล่อเลี้ยงทุกคน และการดูแลให้ใช้ได้จริง
ให้ตั้งคำถามในใจแล้วนำแก่นของฉ้วน — แหล่งบำรุงไม่สิ้นสุด ต้องดูแลรักษา — มาเทียบกับสถานการณ์ที่คุณเผชิญ อี้จิงไม่ได้บอกคำตอบตายตัว แต่ชี้ “จังหวะ” ของธรรมชาติว่าควรรุก ควรรอ หรือควรปรับตัว หากมีเส้นที่เปลี่ยน (changing line) ให้ดูฉ้วนที่สองที่แปรออกไปประกอบด้วย เพื่อเห็นทิศทางที่สถานการณ์กำลังเคลื่อนไป
คำพยากรณ์รายเส้น (爻辭)
นับจากล่างขึ้นบน ถ้าเสี่ยงได้เส้นเปลี่ยน ให้อ่านเส้นนั้นคู่กับฉ้วนที่แปรออกไป
เส้นที่ 1 初六
井泥不食，舊井无禽。
บ่อเป็นโคลน ดื่มไม่ได้ บ่อเก่าไม่มีแม้นกมาหา สิ่งที่ถูกทิ้งไว้จนเสื่อม ไม่มีใครมาใช้
เส้นนี้เปลี่ยน → ฉ้วนที่ 5 การรอคอยเส้นที่ 2 九二
井谷射鮒，瓮敝漏。
ในบ่อมีแต่ปลาเล็ก ถังรั่ว มีของดีอยู่แต่ไม่มีใครดึงขึ้นมาใช้ เพราะเครื่องมือพัง
เส้นนี้เปลี่ยน → ฉ้วนที่ 39 อุปสรรคขวากหนามเส้นที่ 3 九三
井渫不食，為我心惻，可用汲，王明，並受其福。
บ่อสะอาดแล้วแต่ไม่มีใครดื่ม ทำให้ใจเศร้า ตักได้แล้ว ถ้าผู้นำมองเห็น ทุกคนจะได้รับประโยชน์ คนเก่งที่ยังไม่มีใครเห็นคุณค่า
เส้นนี้เปลี่ยน → ฉ้วนที่ 29 ห้วงน้ำซ้อน — ภยันตรายเส้นที่ 4 六四
井甃，无咎。
ก่ออิฐบุบ่อ ไม่มีความผิด ช่วงซ่อมแซมตัวเอง ยังให้ใครไม่ได้ แต่ทำให้พร้อมสำหรับวันหน้า
เส้นนี้เปลี่ยน → ฉ้วนที่ 28 ส่วนเกินอันใหญ่หลวงเส้นที่ 5 九五
井冽，寒泉食。
บ่อใส น้ำพุเย็น ดื่มได้ แหล่งที่ดีพร้อมให้ทุกคนใช้
เส้นนี้เปลี่ยน → ฉ้วนที่ 46 การเลื่อนขึ้นเติบโตเส้นที่ 6 上六
井收勿幕，有孚元吉。
ตักน้ำขึ้นมาแล้ว อย่าปิดฝาบ่อ มีความจริงใจ เป็นมงคลอย่างยิ่ง เปิดให้ทุกคนได้ใช้ประโยชน์โดยไม่หวงไว้
เส้นนี้เปลี่ยน → ฉ้วนที่ 57 ลมอ่อนแทรกซึม
โครงสร้างฉ้วน
ฉ้วนบ่อน้ำ — แหล่งหล่อเลี้ยงเกิดจากน้ำอยู่เหนือลม สื่อพลังของ แหล่งบำรุงไม่สิ้นสุด ต้องดูแลรักษา
คำถามที่พบบ่อย
ย้ายเมืองได้แต่ย้ายบ่อไม่ได้ในฉ้วนนี้หมายถึงอะไร
คำตัดสินเปรียบว่าเมืองย้ายได้ แต่บ่อน้ำอยู่ที่เดิม ไม่ลดไม่เพิ่ม และทุกคนต้องอาศัย ผู้ศึกษาอธิบายว่าเป็นสิ่งพื้นฐานที่หล่อเลี้ยงชีวิตและไม่เปลี่ยนไปตามยุค ต้องรักษาให้ใช้ได้เสมอ
เส้นที่สามของฉ้วนบ่อน้ำหมายถึงอะไร
ต้นฉบับเขียนว่าบ่อสะอาดแล้วแต่ไม่มีใครดื่ม ทำให้ใจเศร้า ถ้าผู้นำมองเห็น ทุกคนจะได้รับประโยชน์ คือคนที่มีความสามารถพร้อมแล้วแต่ยังไม่มีใครเห็นคุณค่า
ฉ้วนคู่ตรงข้ามและฉ้วนกลับหัวของฉ้วนบ่อน้ำ — แหล่งหล่อเลี้ยงคืออะไร
ฉ้วนคู่ตรงข้าม (錯) คือฉ้วนที่ 21 การกัดทะลวง — ตัดสินเด็ดขาด ได้จากการกลับหยินหยางทุกเส้น ส่วนฉ้วนกลับหัว (綜) คือฉ้วนที่ 47 ความอับจนถูกบีบคั้น ได้จากการพลิกบนลงล่าง
ฉ้วนบ่อน้ำ — แหล่งหล่อเลี้ยงประกอบด้วยตรีลักษณ์อะไร
ฉ้วนบ่อน้ำ — แหล่งหล่อเลี้ยงเกิดจากตรีลักษณ์บน น้ำ ☵ เหนือตรีลักษณ์ล่าง ลม ☴ รวมเป็นสัญลักษณ์ ䷯
อี้จิงทำนายแม่นไหม เชื่อได้ไหม
อี้จิงเป็นเครื่องมือช่วยไตร่ตรองและมองสถานการณ์จากมุมของธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลง ไม่ใช่คำพยากรณ์ตายตัว ควรใช้เป็นแนวทางประกอบการตัดสินใจ